گرمازدگی (Heat Stroke) یکی از اورژانس های شایع در فصل های گرم سال است که به دلیل افزایش بیش از حد دمای بدن (بیش از 40 سانتی گراد) رخ می دهد. کودکان به علت سطح بیشتر بدن نسبت به وزن، تعریق کمتر و ناتوانی در بیان علائم اولیه، بیشتر در معرض خطر هستند.

علل گرمازدگی در کودکان

• قرار گرفتن طولانی مدت در محیط های گرم و مرطوب

• فعالیت بدنی سنگین در هوای گرم

• پوشیدن لباس های ضخیم و غیرتنفسی

• کم آبی بدن و مصرف ناکافی مایعات

• قرار گرفتن در خودرو یا اتاق بسته در معرض آفتاب

علائم گرمازدگی در کودکان

• افزایش شدید دمای بدن (بیش از °40)

• پوست داغ و خشک (عدم تعریق)

• سردرد و گیجی

• تپش قلب و تندنفسی

• استفراغ یا تهوع

• بی‌حالی، خواب‌آلودگی یا کاهش سطح هوشیاری

• در موارد شدید: تشنج و کما

علائم هشدار نیازمند مراجعه فوری

• بی‌حالی شدید یا کاهش سطح هوشیاری

• تب بالای مقاوم به تب‌بر

• تشنج

• استفراغ مکرر

• کاهش یا قطع تعریق

آزمایش‌های تشخیصی در گرمازدگی کودکان

در آزمایشگاه کودکان ایران، برای بررسی شدت و عوارض گرمازدگی، آزمایش‌های زیر انجام می‌شود:

1. CBC (شمارش کامل خون)

ارزیابی عفونت ثانویه و تغییرات هموگلوبین.

2. الکترولیت‌های سرم (Na, K, Cl, Ca)

برای بررسی اختلالات ناشی از تعریق بیش از حد یا دهیدراتاسیون.

3. BUN و کراتینین

بررسی عملکرد کلیه در اثر کم‌آبی شدید.

4. CPK و آنزیم‌های کبدی (AST, ALT)

بررسی آسیب عضلانی و کبدی ناشی از گرمازدگی شدید.

5. آزمایش ادرار (Urinalysis)

تشخیص کم‌آبی، میوگلوبینوری یا مشکلات کلیوی.

6. گازهای خون (ABG)

برای بررسی اسیدوز یا آلکالوز متابولیک در شرایط بحرانی.

راه‌های پیشگیری از گرمازدگی در کودکان

• مصرف کافی مایعات (خصوصاً آب و دوغ)

• پرهیز از بازی و ورزش در ساعات اوج گرما (۱۰ صبح تا ۴ عصر)

• استفاده از لباس‌های نخی و گشاد

• پرهیز از قرار دادن کودک در خودرو در آفتاب

• استفاده از کلاه و سایه‌بان در محیط باز

خدمات آزمایشگاه کودکان ایران

• انجام تست‌های اورژانسی با پاسخ سریع

• پایش دقیق اختلالات الکترولیتی و کلیوی در کودکان

• مشاوره تخصصی با پزشکان اطفال پس از دریافت نتایج آزمایش

• خدمات نمونه‌گیری در محل برای بیماران ناتوان